Waarom Flitsen?

Waarom zou je eigenlijk willen flitsen? Ik, als controlfreak, wil altijd graag weten waarom ik iets zou moeten doen. Ik ben echt iemand van de, “liever lui dan moe” generatie. Vroeger ging ik er van uit dat flitsen pas nodig zou zijn als ik mij in een omgeving begaf waar onvoldoende licht aanwezig was. Om deze ruimte dan toch enigszins zichtbaar te krijgen ontstak ik de flitser met alle bijbehorende frustraties van dien. Want, oké, de ruimte was dan wel gevuld met licht maar echt gezellig was het niet geworden. De sfeer was er compleet uit geflitst. Alles was zichtbaar, maar compleet dood geflitst. Maar waarom heb ik dan zoń ding gekocht? Toch niet om mij alleen maar aan te ergeren? Wat is het nut van dit onding?

Waarom flitsen? “Wel”, laat ik het maar eerlijk zeggen, “de camera heeft een probleem”. De sensor in onze camera heeft maar een beperkt zicht/bereik in licht en donker. Als we dit bereik uit zouden willen drukken in stops dan verraad de zogenaamde compensatie knop van je camera al hoe groot dat bereik is. In veel gevallen kan dat van 3 in de plus naar 3 in de min. Het dynamisch bereik is maar 6 stops. Ter vergelijking, onze ogen zijn in staat wel 20 stops waar te nemen. Er zijn ook camera’s met een bereik van +5 tot -5 (10 stops). En de nieuwste Sony schijnt een bereik van maar liefst 15 stops te krijgen. Toch zal je in de praktijk binnen de 6 stops moeten blijven. Denk alleen maar aan de eerste les van je fotografie. Hoeveel stops moet je overbelichten om sneeuw er ook echt wit uit te laten zien?

HET IS TROUWENS GOED OM TE WETEN WAT HET DYNAMISCH BEREIK VAN JOUW CAMERA IS. LATEN WE ER EENS VAN UIT GAAN DAT JOUW CAMERA EEN DYNAMISCH BEREIK HEEFT VAN 6 STOPS. JE GAAT EEN PORTRET MAKEN MET 1 LICHTBRON. GEWOON EEN LAMP DIE EEN BEETJE VAN OPZIJ KOMT. DAN KAN JE JE VOORSTELLEN DAT HET GEZICHT DEELS IN HET LICHT ZIT EN DEELS IN DE SCHADUW. DAN ZET JE JE CAMERA OP SPOT-METING EN JE MEET EEN KEER OP HET LICHTE DEEL EN JE MEET EEN KEER OP HET DEEL IN DE SCHADUW. DEZE TWEE WAARDES TREK JE VAN ELKAAR AF. ALS HET VERSCHIL GROTER IS DAN 6 STOPS DAN KAN JE EIGENLIJK DE FOTO NIET MAKEN. HET CONTRASTVERSCHIL IS TE GROOT. GA JE TOCH EEN FOTO MAKEN DAN ZULLEN DELEN GEHEEL ONDER OF OVERBELICHT ZIJN. MET BEHULP VAN BIJVOORBEELD EEN REFLECTIESCHERM BRENG JE HET CONTRAST BINNEN DE 6 STOPS. DEZE VORM VAN METEN WORDT OOK WEL EEN CONTRASTMETING GENOEMD EN KAN OOK MET EEN OPVALLENDE LICHTMETER WORDEN UITGEVOERD.

In een diffuus licht heeft je camera niet zo’n last van zijn probleem. Maar deze ruimtes zijn eerder zeldzaam dan regelmaat. Je zal al heel snel in je foto zien dat er delen te donker of te licht zijn geworden. Onze snoepwinkels als CameraNU, Konijn en Express zijn voor de helft gevuld met hulpmiddelen om het probleem van de camera te ondervangen. Hulpmiddelen om er voor te zorgen dat het contrastverschil binnen de grenzen van jouw camera blijft. Denk alleen maar eens aan al die reflectieschermen in allerlei soorten en maten. Het grijsverloopfilter is een ideaal middel om bij landschappen het contrastverschil tussen lucht en landschap bij elkaar te brengen. Ook de reportageflitser is een ideaal, klein, handzaam en sterk hulpmiddel om het aanwezige contrastverschil te verkleinen.

Oké, genoeg technische tekst. Nu de praktijk Ik heb bij dit bericht drie foto’s toegevoegd. Ik wilde een goed belichte boom op de foto hebben tegen een goed belichte lucht. Op de eerste foto heb ik een meting gedaan op de boom. Je ziet dat de boom goed belicht is, maar de lucht geheel overbelicht.

In de tweede foto heb ik eerst een belichting van de lucht gemaakt. Maar nu is de boom onderbelicht. Conclusie voor de techniek. Het contrast tussen boom en lucht is te groot. De camera kan daar onmogelijk een goed belichte foto van maken.

We moeten er dus voor zorgen dat we binnen het contrastbereik van de camera komen. Reflectiescherm had hier ook gekund. Maar hoe doe je dat in je eentje? De flitser biedt hier een uitkomst. Ik gebruik de instellingen van de 2e foto. De lucht is hier goed. Om de boom uit het donker te halen zetten we de flitser aan. In de derde foto is het contrastbereik binnen de zes stops gebracht. De camera kan nu beide goed belicht laten zien.

Dit kun je al eens gaan oefenen. Zet de flitser op de camera. Brandpuntsafstand ongeveer 24mm. Flitser mag in de automatische stand (TTL). Richt deze gewoon recht naar voren op de boom. Zoek een mooie vrijstaande boom op. Ga op twee passen van de boom staan. Stel je camera manueel zo in dat je goed detail in de lucht ziet. Maak een foto van je boom. Verder niet te veel bij nadenken. Het hoeven geen kunstwerkjes te worden. Bestudeer je resultaten.

Vond jij dit interessant? Denk dan eens na over een workshop bij het Flitshuis. Kijk eens rond op deze pagina van het flitshuis. Vragen? Stuur je bericht naar info@flitshuis.nl

Groet, Johan Huizing.